Đông Hà Nội - Hành trình đi tìm cảm giác thuộc về
Nhạc phẩm “Đêm Đông” được Nguyễn Văn Thương viết từ năm 1939, cả bài hát không có nhắc đến một từ hay địa danh Hà Nội. Nhưng suốt gần thế kỷ qua, người nghe vẫn như lạc bước vào không gian u tịch của lòng người cô đơn, nặng nề dõi theo từng bước chân kẻ cô lữ “viễn chinh” trong đêm Giao thừa Hà Nội từ ga Hàng Cỏ đến phố cô đầu Khâm Thiên, rồi không hề-vô-tình bắt gặp ai đó cũng đang cùng cảnh ngộ bất hạnh trong một đêm đông - “ca nhi đối gương ôm sầu riêng bóng”. Bởi chàng thanh niên Văn Thương khi ấy mới 20 tuổi đã thôi hy vọng lên chuyến xe cuối cùng về quê ăn Tết. Chàng chủ động đi tìm những người có thân phận giống mình, nhạc sĩ chia sẻ “đến chỗ chắn tàu ở phố Khâm Thiên, tôi chợt nảy ra ý định đi tìm những người cùng cảnh ngộ với mình trong đêm nay”. Vậy là cái ý niệm đi tìm những người giống mình đã nhen lên cảm hứng sáng tác cho nhạc khúc vượt thời gian này. Nó phản ánh tha thiết tâm lý rất con người, rằng: trong khi khổ, mình cũng muốn thấy những người cùng khổ. Để được an ủi, để được đồng cảm hay để có được cảm giác thuộc về đa số, chứ không phải là một cá biệt bị bỏ rơi bên đời.
Phác thảo về mùa đông Hà Nội trong những ngày gió mùa đầu tiên, người viết thấy có nhiều hơn một lý do khiến ai đó yêu nhớ Hà Nội vào mùa đông: món ăn, quần áo, thời tiết, lễ hội, … Hơn cả, tình yêu của thị dân hôm nay, chắc bởi chỉ có mùa đông mới mang đến cho họ rõ nét nhất, đầy đủ nhất về thứ cảm giác đặc biệt. Một loại trải nghiệm, mà nói theo nhà tâm lý học Abraham Maslow, là nếu không có nó thì con người sẽ không cảm thấy được yêu thương, thậm chí dẫn tới trầm cảm. Đó chính là: sự thuộc về. Thuộc về ai đó, không gian, tổ chức, đám đông nào đó, thuộc về trạng thái cảm xúc, món ăn, đồ vật nào đó hoặc bất kể thứ gì khiến mình thấy thoải mái và an toàn. Dù có nhận ra hay không, tất cả chúng ta đều rất cần đi tìm kiếm và có được cảm giác ấy trong cuộc sống này, như cách người nhạc sĩ viết bài “Đêm đông”.
Tùy bút này không thể thay bạn tìm ra cảm giác ấy. Mùa đông đến rồi, nếu không vướng bận gì nhiều thì hãy rúc vào vầng hơi ấm thân quen, cùng nhau bắt đầu hành trình đi tìm cảm giác được thuộc về nhau.
… Đọc trọn bài trên Hà Nội FM.